Sportschool kinderen Rotterdam

Maak kennis met de dames van de Vrouwenclub Delft. Op dit charmante schilderij van de Nederlandse genreschilder Johannes Geldorp kunnen we zien dat het niet altijd zo is geweest. Tot zo’n 150 jaar geleden hadden mannen en vrouwen niet dezelfde rechten. Mannen bezaten bezit en konden stemmen – en hun vrouwen ook. Maar de dingen veranderden snel. Hoe gelijkwaardiger de samenleving werd, hoe meer de vrouwenclubs begonnen op te bloeien. De eerste werd opgericht in Wattevreden in 1814. Het jaar daarop hadden 53 van zulke clubs in heel Nederland hun deuren geopend. Vandaag de dag bestaan ze nog steeds of zijn ze heropend als museum – sommige met maar negen leden! Hier zijn enkele feiten die u waarschijnlijk nog niet wist over deze fascinerende genootschappen:

Waarom zijn de vrouwenclubs opgericht?

Vrouwen hadden in Nederland tot 1918, toen de eerste politieke vrouwenpartij werd opgericht, geen stemrecht. Ze hadden ook ongelijke eigendomsrechten en niet dezelfde carrièremogelijkheden als mannen. Dit was wellicht deels te wijten aan het feit dat vrouwen zelf geloofden dat zij inferieur waren aan mannen. Deze sociale ongelijkheid was een belangrijke drijfveer achter de oprichting van de vrouwenclubs. De eerste van deze organisaties werd in 1814 opgericht in Wattevreden in Delft. Al snel begonnen deze groepen een breed scala aan educatieve, culturele en sociale activiteiten voor vrouwen aan te bieden.

Een bijeenkomst voor professionele ontwikkeling.

Vrouwen in Nederland hebben de reputatie goed te zijn in het bewaren van geheimen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zij al vroeg geheime genootschappen oprichtten. De eerste vrouwenclub in ons land was Wattevreden, in Delft. In 1814 vormden de leden de Orde van Goede Buren, een zusterschap dat de Nederlandse economie wilde stimuleren door geheimen te bewaren en elkaars bedrijven te steunen. Na twee jaar veranderden zij de naam van de groep in de Damesvereniging van Adel. Hun motto was ‘Het zwijgen van een vrouw is het praten van een man waard’.

Ze organiseerden sociale evenementen.

Vrouwenclubs hadden een belangrijke sociale rol. Ze waren bedoeld als ontmoetingsplaatsen waar vrouwen met elkaar in contact konden komen. Sommige clubs organiseerden ook culturele evenementen. Ze organiseerden concerten, toneelstukken of lezingen over onderwerpen als literatuur, geschiedenis of wetenschap, of over morele en sociale kwesties.

Ze boden een veilige omgeving voor conversatie en leren.

Een van de belangrijkste rollen die vrouwenclubs speelden was het bieden van een veilige omgeving om te praten en te leren. Deze clubs waren plaatsen waar vrouwen over alles konden praten – van politiek tot het huwelijk. Ze konden ook leren over onderwerpen als literatuur, kunst, geschiedenis en wetenschap. Sommige clubs organiseerden cursussen voor vrouwen die wilden leren lezen en schrijven, of een vak wilden leren zoals naaien of koken.

Ze zamelden geld in en steunden goede doelen.

De bekendste van alle vrouwenclubs was de W.A.V. (Werklieden Arbeiders Vrouwen) of W.A.V. Women Workers. De groep werd in de 19e eeuw opgericht door vrouwen die in staking waren gegaan voor gelijke loonrechten. Zij bracht werkneemsters uit verschillende bedrijfstakken bijeen en was een van de eerste organisaties die campagne voerden voor vrouwenrechten. Na de Eerste Wereldoorlog zamelden de W.A.V. Women Workers geld in voor liefdadigheidsinstellingen zoals het Rode Kruis en voor de wederopbouw in België en Nederland.

Het einde van een tijdperk?

Een van de meest verrassende dingen over deze clubs is dat ze niet meer actief zijn. Slechts enkele ervan zijn heropend als museum. Zo is de oudste vrouwenclub van het land, de Noordwijkse Vee Vereeniging, nu een museum. Ook de dames van de Delftse vrouwenclub hebben onlangs hun deuren heropend als museum. Andere clubs zijn nog wel actief, maar slechts op onregelmatige wijze. Zo komen de leden van de Rotterdamse vrouwenclub slechts één keer per jaar bij elkaar tijdens een speciale bijeenkomst, in plaats van op regelmatige basis, zoals in het verleden het geval was.

Categories: General